Czy generał Cz. to Sierioża?

/-/ · 2016-09-13 23:09
Przepis na tworzenie nielegała. Ilu ich jest i gdzie się uplasowali.

Gdy szpieg przechodzi na emeryturę często łapie za pióro i bawi się w literata. Z różnym skutkiem i w różnym stylu. Taki na przykład Fleming preferował brawurowe akcje i nieprawdopodobne wyczyny Bonda, a le Carré z kolei ceni sobie angielską flegmę Smile’a i jego podwładnych zajętych głównie oczekiwaniem, Suworow zaś ma ambicje analityka sowieckiego wywiadu i kontrwywiadu.

Płk. Piotr Wroński na emeryturze także zaczął pisać i bywać w różnych telewizjach w charakterze eksperta od tajnych służb i trzeba przyznać, że wypada na ekranie o wiele bardziej wiarygodnie niż generałowie w stanie spoczynku Dukaczewski czy Czempiński. W przypadku tych panów trudno jednak mówić o jakimkolwiek spoczynku, bo jak powszechnie wiadomo, z tajnych służb w stan spoczynku przechodzi się tylko na cmentarzu.

Dorobek pisarski Piotra Wrońskiego, jak na zaledwie pięcioletni staż literacki, jest wyjątkowo obfity: dwie powieści i wywiad rzeka, liczne artykuły w prasie i wydany właśnie w Wydawnictwie Fronda “Czas nielegałów – Krótki kurs kontrwywiadu dla amatorów”.

Tym razem autor zrezygnował, z jednym wyjątkiem, z fabularnej fikcji, czy tzw. spowiedzi życia, a swoją pasję belferską ujął w ramach pięciu akademickich wykładów, na szczęście w stylu zachodnich uczelni, gdzie od wykładowcy wymaga się erudycji, głębokiej wiedzy przedmiotu oraz lekkiej i atrakcyjnej formy przekazu.

Na tle precyzyjnej analizy struktury tajnych służb polskich i rosyjskich, celów i sposobów działania wywiadów i kontrwywiadów, metod zdobywania i werbowania źródeł szpiegowskich Piotr Wroński zwraca uwagę na jeden z aspektów działania wywiadów, szczególnie rosyjskich, nie tylko ze względu na sąsiedztwo naszych krajów, ale przede wszystkim z powodu powojennej okupacji sowieckiej i ruchów migracyjnych. O tym, że w Polsce mieliśmy do czynienia z sowieckimi oficerami pełniącymi obowiązki Polaków, głównie w UB i LWP, to wiemy, ale o nielegałach jakoś nie słychać

Jak się tworzy postać nielegała autor objaśnia dość oględnie, mając na uwadze ograniczenia wynikające z tajemnicy specjalnego znaczenia i żelaznych zasad służb. Uwarunkowania te odnoszą się również do sposobów ujawniania takich osób. Aby jednak rzucić choćby odrobinę światła na czynności służące tropieniu nielegała, autor sięga po życiorys fikcyjnego generała Cz. i poddając go wnikliwej i wszechstronnej analizie naprowadza czytelnika na pytanie: czy gen Cz. to Sierioża?

Na to retoryczne pytanie radzę jednak nie odpowiadać, bo zgodnie ze szpiegowską regułą, trzeba będzie się zabić!

Jan Witkowski

—————————

Piotr Wroński: Czas nielegałów – krótki kurs wywiadu dla amatorów, s. 235, Wydawnictwo Fronda, Warszawa, 2016

Opinie