- Dziękujemy państwu za waszą działalność, dziękujemy za odwagę w czasie trudnym, dziękujemy wam za to, że nie wahaliście się podejmować właściwych decyzji, kiedy cena za te decyzje mogła być bardzo wysoka – powiedział dr Łukasz Kamiński, dziękując odznaczonym działaczom Solidarności i opozycji z lat 1980-1989 za kontynuowanie walki o polską wolność, która toczyła się przez dwa stulecia. – Byliście kolejną generacją, która zapisała piękną kartę polskich dziejów – dodał prezes Instytutu Pamięci Narodowej.

W imieniu odznaczonych prof. Wojciech Polak, który w latach 80. był jednym z przywódców Niezależnego Zrzeszenia Studentów na UMK w Toruniu i organizatorem prasy podziemnej, powiedział, że opór przeciwko władzy komunistycznej wynikał z poczucia przyzwoitości. – Herbert mówił o smaku, poczuciu smaku. Jeżeli człowiek widział to zło, widział ten nieludzki system komunistyczny, widział prześladowanie, zbrodnie, te rzeczy straszne, które się działy, były momenty, że rzeczywiście, kumulacja tego zła była ogromna. (…) wtedy następowała reakcja. Trzeba coś zrobić. Nie można stać z opuszczonymi rękami… To poczucie smaku, przyzwoitość wymaga, żeby coś zrobić, było takim odruchem – mówił wzruszony prof. Polak, dodając, że badając archiwa IPN znalazł przykłady takich ludzkich reakcji. – W zasobach IPN są tysiące anonimowych ulotek, które wtedy powstały. To był akt niezgody, reakcja zwykłych ludzi – przypomniał.

Bohaterom sprzed 30 laty podziękował wicewojewoda Józef Ramlau. – My, przez liczne zaniechania, mówię to jako przedstawiciel władzy publicznej, pozwoliliśmy na to, że tak ogromne i epokowe wydarzenie, jakim był ruch “Solidarności”, nie został właściwie odnotowany w świadomości, nawet w opinii światowej. Teraz próbujemy ten dystans odrobić – powiedział Ramlau i życzył odznaczonym, by byli zapraszani do szkół jako żywe świadectwa historii, by dla młodych byli przykładem życia ludzi niepokornych, którym nawet w sytuacjach beznadziejnych nie zabrakło odwagi.

Zdecydowana większość odznaczonych dzisiaj w Bydgoszczy swą działalność opozycyjną prowadziła w Toruniu. Za odwagę i świadectwo życia podziękował wszystkim w imieniu środowiska działaczy opozycji antykomunistycznej Torunia i regionu, kawaler orderu Krzyża Wolności i Solidarności sprzed 5 lat Jan Wyrowiński. – To jest bardzo ważne, abyśmy szanowali odwagę, determinację i umiłowanie prawdy. To jest bardzo potrzebne dla naszego życia społecznego, publicznego i państwowego – powiedział były wicemarszałek Senatu RP.

Krzyż Wolności i Solidarności jest nadawany działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej w PRL. Został ustanowiony ustawą z dnia 5 sierpnia 2010 r. Jest przyznawany przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.

Krzyżem Wolności i Solidarności zostali odznaczeni:
1. Jan Józef BARTCZAK
2. Wiesław CICHOŃ
3. Adam DOLATA
4. Krzysztof GOŁĘBIOWSKI
5. Zbigniew Leszek HELDT
6. Maria Anna KALAS
7. Katarzyna Joanna KAŁAMAJSKA-LISZCZ
8. Wiesława KIEŁPIŃSKA-SURDYKA
9. Mariusz Jan KLIMASZEWSKI
10. Elżbieta LASSOTA
11. Jerzy LASSOTA
12. Michał Józef LESZCZYC-GRABIANKA
13. Łucja Genowefa LEWICKA
14. Teresa Jadwiga ŁUCZAK
15. Jerzy Zbigniew MATYJEK
16. Antoni MĘŻYDŁO
17. Maria NENCKA-BOROWIECKA
18. Marcin Grzegorz ORŁOWSKI
19. Bogusław Stanisław PERCZAK
20. Wojciech Józef POLAK
21. Antoni Ryszard PIECZULSKI
22. Adam RONOWSKI
23. Włodzimierz SAWICKI
24. Mieczysław Jerzy SKRZYPEK
25. Joanna Teresa URBAN
26. Włodzimierz WINCŁAWSKI
27. Leszek Krzysztof ZEJFERT

pośmiertnie:
28. Janusz BUCHOLC
29. Wojciech CIEŚLEWICZ
30. Tadeusz Stefan DUSZYŃSKI
31. Witold HATKA
32. Danuta SULIŃSKA
33. Tadeusz Edward WAŚKIEWICZ

Biogramy oznaczonych, którzy związani byli z Bydgoszczą:

  • 1. Wiesława Kiełpińska-Surdyka, ur. 15.04.1951 r. Działaczka NSZZ ?Solidarność?,Konfederacji Polski Niepodległej, Regionalnego Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania w Bydgoszczy oraz Bydgoskiego Komitetu Obrony Więźniów Politycznych, wydającego biuletyn ?Będziemy wolni?. Inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa z powodu niezaprzestania działalności związkowej w NSZZ ?Solidarność? po wprowadzeniu stanu wojennego, polegającej na sporządzaniu i rozpowszechnianiu nielegalnych ulotek. Od dnia 3 kwietnia 1982 r. poszukiwana listem gończym wydanym przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową w Bydgoszczy. Została aresztowana w dniu 13 kwietnia 1982 r. Do dnia 16 czerwca 1982 r. pozbawiona wolności i osadzona w Zakładzie Karnym w Bydgoszczy – Fordonie oraz Zakładzie Karnym nr 1 w Grudziądzu. W lutym 1984 r. z powodów politycznych wyemigrowała na stałe do Kanady.

  • 2. Joanna Teresa Urban, ur. 30.04.1957 r. Pracownik Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy związana z bydgoskim środowiskiem opozycyjnym. Działaczka Bydgoskiego Komitetu Obrony Więźniów Politycznych i współtworząca pismo ?Będziemy Wolni? wydawane przez Komitet od września 1981 roku, a także aktywnie uczestnicząca w akcjach na rzecz uwolnienia wiezionych przywódców Konfederacji Polski Niepodległej. Po wprowadzeniu stanu wojennego nie zaniechała działalności opozycyjnej. Dnia 8 kwietnia 1982 r. pod zarzutem utrudniania postępowania karnego oraz zorganizowania i kierowania nielegalnym związkiem została tymczasowo aresztowana i postanowieniem Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w Bydgoszczy osadzona w Zakładzie Karnym w Fordonie, w którym przebywała do dnia 14 czerwca 1982 r. W dniu 18 czerwca 1982 r. postępowanie prowadzone przeciwko wyżej wymienionej zostało umorzone. Po zwolnieniu z więzienia nadal angażowała się w działalność podziemną m.in. poprzez udział w kontrpochodzie zorganizowanym w dniu 1 maja 1983 r. w Bydgoszczy oraz udział w strajkach na Wybrzeżu w 1988 r.
  • 3. Witold Hatka, ur. 25.06.1939 r. W 1980 r. współtwórca Solidarności Rolniczej oraz jej przewodniczący w gminie Białe Błota. W 1981 r. przewodniczący Solidarności Chłopskiej w Krajowej Komisji Porozumiewawczej ?Solidarności?. W dniach od 16 marca do 17 kwietnia 1981 r. współorganizator strajku okupacyjnego w KW ZSL w sprawie legalizacji ?Solidarności? Rolników Indywidualnych. W dniu 17 kwietnia 1981 r. sygnatariusz porozumień bydgoskich. W lipcu 1981 r. uczestnik Kongresu Europejskich Związków Zawodowych FISBA-CISL w Rzymie. We wrześniu 1981 r. uczestnik spotkania Ogólnopolskiego Komitetu Założycielskiego ?Solidarności? Rolników Indywidualnych w Wierzchosławicach oraz członek Prezydium odpowiedzialny za kontakty z episkopatem. Po wprowadzeniu stanu wojennego współorganizator Ogólnopolskiego Komitetu Oporu Rolników w województwie bydgoskim. W związku z prowadzoną działalnością internowany w okresie od 8 września do 12 grudnia 1982 r. w Ośrodku Odosobnienia w Mielęcinie k/Włocławka. Przez cały okres działalności inwigilowany przez SB. W latach 1983 ?1989 na emigracji w USA.