Poseł Łukasz Schreiber przedstawił dzisiaj podczas konferencji prasowej główne założenia zmian w ordynacji wyborczej do samorządu oraz zmian dotyczących funkcjonowania organów samorządu przygotowane przez PiS. W konferencji udział wzięli liderzy samorządowi Prawa i Sprawiedliwości w naszym województwie.
Poseł Łukasz Schreiber jest członkiem grupy posłów Prawa i Sprawiedliwości, która przygotowała pakiet zmian ustawodawczych dotyczących ordynacji wyborczej do rad gmin, powiatów i województw, a także zmian w funkcjonowaniu organów samorządowych. Złożony już w Sejmie projekt zakłada wprowadzenie zmian w Kodeksie wyborczym, a także w ustawach: o samorządzie gminnym, samorządzie powiatowym i o samorządzie województwa. Łukasz Schreiber podkreślił, że media informując o proponowanych zmianach, koncentrują się głównie na tych, które dotyczą Kodeksu wyborczego. Równie ważne są jednak i te, które odnosić się będą do wzmocnienia uprawnień kontrolnych obywateli nad samorządem, wzmocnieniem roli radnych i rad, a także poszerzenia uprawnień opozycji.
W odniesieniu do wyborów samorządowych projekt wprowadza zasadę dwukadencyjności wójtów, burmistrzów, prezydentów miast, ale kadencyjność będzie miała zastosowanie po raz pierwszy od wyborów, które odbędą się w roku 2018. Przewidziano, że kandydat na wójta, burmistrza, prezydenta będzie mógł startować tylko do rady tej gminy, gdzie kandyduje na funkcję wykonawczą.
Projekt przewiduje likwidację wyborów większościowych. Wybory do rady gminy będą odbywać się w systemie proporcjonalnym. Obecnie wybory te, z wyjątkiem wyborów do rad gmin w miastach na prawach powiatu, odbywają się według ordynacji większościowej, czyli radni wybierani są w jednomandatowych okręgach wyborczych (tzw. JOW-ach).
W wyborach do rady gminy i sejmiku województwa w każdym okręgu wyborczym wybieranych ma być od 3 do 7 radnych. Obecnie w okręgu wyborczym do sejmiku województwa wybiera się od 5 do 15 radnych (w naszym województwie okręgi są 5- lub 6-mandatowe). Ponadto - zgodnie z projektem - z 10 do 7 zmniejszona ma być maksymalna liczba radnych powiatowych wybieranych w okręgu wyborczym.
Towarzyszący w konferencji prasowej posłowi PiS liderzy samorządowi Prawa i Sprawiedliwości w naszym województwie Paweł Grzybowski, burmistrz Rypina i Michał Krzemkowski, radny sejmiku województwa z aprobatą odnieśli się do proponowanych zmian, podkreślając, że wpłyną one na większą transparentność funkcjonowania samorządu. Bydgoski radny Tomasz Rega zauważył, że niektóre proponowane przez posłów PiS rozwiązania mają już w bydgoskim samorządzie zastosowanie. - To pokazuje, że władza ustawodawcza, czyli pan poseł zobaczył, iż w pewnych samorządach dobre rzeczy, dobre nawyki można skopiować w skali kraju - podkreślił Tomasz Rega, który będąc przedstawicielem opozycji w bydgoskiej radzie jest przewodniczącym komisji rewizyjnej (proponowane przez PiS zmiany zakładają, że prawo objęcia tej funkcji przez opozycję przysługiwać będą z mocy prawa, a nie zwyczaju). - Nigdy nie jest tak dobrze, żeby nie mogło być lepiej - zauważył jednak radny Rega i wskazał, że zmiany dotyczące wyodrębnienia biur obsługujących organ stanowiący, komisji i radnych ze struktur urzędu będą miały pozytywny wpływ na działanie bydgoskiej rady, a zwłaszcza przeniesienie do rady miasta służbowego podporządkowania radców prawnych.
* * *
Biuro posła Łukasza Schreibera przygotowało wykaz zmian, które zawarte są w projekcie Prawa i Sprawiedliwości. Wykaz ten publikujemy poniżej. Z własnej inicjatywy podkreśliliśmy te proponowane zmiany przepisów dotyczących samorządów, które - gdyby zostały przez Sejm uchwalone - będą zupełną nowością dla bydgoskiego samorządu. Część zmian np. dotyczących budżetu obywatelskiego, czy obowiązku transmisji sesji, nagrywania i upubliczniania nagrań lub rejestrowania i upubliczniania wykazów głosowań bydgoska rada już wcześniej przyjęła w uchwalonym przez siebie statucie i regulaminie obrad. Nie dotyczy to oczywiście zmian, które dotyczą Kodeksu wyborczego.W tym przypadku wszystkie propozycje dotyczą wprowadzenia zmian w prawie.
ZMIANY W PRZEPISACH DOTYCZĄCE SAMORZĄDÓW
Zmiany zwiększające kontrolę obywateli nad samorządem:
• obowiązek transmisji, nagrywania i upubliczniania nagrań sesji rad i sejmików
• obowiązek rejestrowania i upubliczniania wykazów głosowań
• powołanie komisji skarg, wniosków i petycji
• wprowadzenie inicjatywy uchwałodawczej mieszkańców
• mieszkańcy w bezpośrednim głosowaniu decydowaliby corocznie o części wydatków budżetu (realny i obowiązkowy budżet obywatelski)
Wzmocnienie radnych klubów opozycyjnych:
• obowiązek wprowadzenia do porządku obrad projektu uchwały zgłoszonej przez przewodniczącego klubu radnych
• indywidualne uprawnienia kontrolne radnych podobne do tych, jakie mają posłowie
• wzmocnienie pozycji interpelacji i zapytań radnych
• coroczna debata o stanie samorządu połączona z udzieleniem wotum zaufania
• funkcja przewodniczącego komisji rewizyjnej w samorządzie województwa dla przedstawiciela klubu opozycyjnego
• zagwarantowanie funkcji przewodniczącego komisji rewizyjnej dla klubu opozycyjnego
Wzmocnienie niezależności samorządu:
• wyodrębnienie biur obsługujących organ stanowiący, komisji i radnych ze struktur urzędu. Funkcje zwierzchnika służbowego w stosunku do zatrudnionych w nich osób pełniłby właściwy przewodniczący organu stanowiącego
• przeniesienie z rady gminy na wójta, burmistrza, prezydenta miasta kompetencji w zakresie powoływania i odwoływania skarbnika gminy
ZMIANY W KODEKSIE WYBORCZYM
Zmiany zwiększające jawność i transparentność procesu wyborczego:
• transmisja z lokalu wyborczego (nagranie przechowywane 2 lata)
• przewodniczący komisji podczas liczenia głosów będzie brał do ręki kartę, pokazywał wszystkim obecnym i głośno oznajmiał, czy jest ważna, czy dany głos jest ważny i na kogo został oddany
• zabezpieczenie kart do głosowania przy zastosowaniu opieczętowanych opakowań zbiorczych
• zniesienie głosowania korespondencyjnego (w zamian głosowanie przez pełnomocnika)
• niezwłocznie po sporządzeniu protokołu, przed jego przekazaniem do komisji wyższego stopnia, jego kopia będzie wywieszana w lokalu wyborczym
• mężowie zaufania będą mieli prawo brać udział we wszystkich czynnościach komisji
• Państwowa Komisja Wyborcza zobligowana do sprawdzenia kart do głosowania i innych dokumentów z wyborów w celu wykluczenia podejrzenia nieprawidłowości w przebiegu wyborów
• karta do głosowania będzie składać się z zadrukowanych jednostronnie, trwale połączonych kartek. Na pierwszej kartce tytuł. Na drugiej czytelna informacja o sposobie głosowania. Na trzeciej i kolejnych listy kandydatów
• liczenie głosów w obecności co najmniej 2/3 pełnego składu komisji
Zmiany strukturalne:
• dwukadencyjność wójtów, burmistrzów, prezydentów miast (od najbliższych wyborów)
• likwidacja okręgów jednomandatowych w wyborach do rady gminy. W każdym okręgu wybierałoby się od 3 do 7 radnych (od najbliższych wyborów)
• zniesienie wyborów dwudniowych
• wprowadzenie możliwości kandydowania tylko z obszaru województwa, na którym stale się zamieszkuje
• zmiany obwodów wyborczych tylko ze względu na zmianę granic gminy, liczbę wybieranych radnych gminy lub zmianę liczby mieszkańców
• uzupełnienie składu PKW o osoby rekomendowane przez kluby poselskie (7 osób)
• bezpieczeństwo systemu informatycznego. Urządzenia techniczne i oprogramowanie usytuowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i w wyłącznej dyspozycji Państwowej Komisji Wyborczej oraz Krajowego Biura Wyborczego.