4 grudnia w Hotelu „Pod Orłem” odbyła się uroczystość wręczenia 6 osobom nagrody Instytutu Pamięci Narodowej – „Świadek Historii”. Nagroda ta jest przyznawana osobom szczególnie zasłużonym dla upamiętniania historii Narodu Polskiego w regionie.
Nagrodę Instytutu Pamięci Narodowej „Świadek Historii” przyznaje kapituła, której przewodniczącym jest prezes Instytutu Pamięci Narodowej. List od prezesa IPN Jarosława Szarka do laureatów tegorocznych nagród podczas uroczystości ich wręczenia w Hotelu "Pod Orłem" odczytał Jan Baster, zastępca prezesa IPN. "Dzięki ich społecznej pracy przetrwał i został utrwalony bezcenny obraz żołnierskiego czynu, niepodległościowej konspiracji, narodowej solidarności, kresowego i sybirackiego doświadczenia. Dostojnemu gronu Świadków Historii wyrażam wdzięczność i uznanie" - napisał w liście Jarosław Szarek.
- Dobra, mądra polityka historyczna, która powinna być fundamentem każdego silnego państwa jest dzięki właśnie świadkom historii, dzięki pasjonatom, miłośnikom naszej przeszłości o wiele lepsza. Ogromnie dużo wam zawdzięczamy - powiedział prof. dr hab. Mirosław Golon, dyrektor Oddziału IPN w Gdańsku, który dodał, że nasze miasto ma wyjątkowe postaci, które mogą być wzorcami mądrości, męstwa i poświęcenia dla Ojczyzny: Mariana Rejewskiego i Leszka Białego.
W tym roku nagrodę „Świadek Historii” otrzymali: Zdzisław Cisowski, Jerzy Gadzinowski, Leokadia Majewicz, Józef Pintera, Piotr Rydel i Hanna Sowińska.
W poprzedniej edycji nagrodą zostali uhonorowani: Bolesław Karandyszowski, Roman Paweł Kotzbach, Mirosław Myśliński, Czesław Rzadkosz, Eugeniusz Siemaszko i Józef Żernicki.
Uroczystość została uświetniona krótkim występem artystycznym Grażyny Nity.
"Świadek Historii" to honorowe wyróżnienie, ustanowione w marcu 2009 r. zarządzeniem prezesa IPN i przyznawane przez Instytut Pamięci Narodowej. Otrzymują je osoby i instytucje szczególnie zasłużone dla upamiętniania historii narodu polskiego oraz wspierające IPN w realizacji ustawowej działalności w sferze edukacyjnej i naukowej.
* * *
Tegoroczni laureaci nagrody „Świadek Historii”:
Zdzisław Cisowski był działaczem Niezależnego Zrzeszenia Studentów na Akademii Techniczno-Rolniczej w Bydgoszczy w latach 1980-1981. Obecnie pracuje jako nauczyciel w Zespole Ogólnokształcących i Zawodowych w Solcu Kujawskim. Na szczególne wyróżnienie zasługuje zaangażowanie Zdzisława Cisowskiego w upamiętnienie wydarzenia z 18 listopada 1956 r. w Bydgoszczy, patriotycznej manifestacji, podczas której doszło do spalenia urządzeń zagłuszających na Wzgórzu Dąbrowskiego.
Jerzy Gadzinowski jest bratankiem bohatera Ziemi Kujawskiej por. Jerzego Gadzinowskiego ps. „Szary”, straconego przez komunistów w bydgoskiej katowni na Wałach Jagiellońskich 29.05.1946 r. Inicjuje uroczystości patriotyczne w upamiętnianiu Kujawskich Żołnierzy Wyklętych. Zbierał i archiwizował informacje oraz wspomnienia żyjących jeszcze Żołnierzy Antykomunistycznego Podziemia. Wspólnie z AK-owcem Longinem Zakrzewskim ps. „Żbik” organizował spotkania z młodzieżą wygłaszając prelekcje na temat miejscowych Żołnierzy Podziemia Niepodległościowego.
Leokadia Teresa Majewicz po zajęciu wschodnich terenów Polski przez wojska sowieckie, 10 lutego 1940 r. wraz z całą rodziną została aresztowana i wywieziona na Syberię do Ałtajskiego Kraju. Stamtąd, po amnestii ogłoszonej przez władze sowieckie, z armią gen. Władysława Andersa przez Morze Kaspijskie, Teheran, Karaczi, Mombasę przedostała się na Zachód. W 1950 r. poślubiła w Anglii Henryka Majewicza. Wraz z mężem zaangażowała się w działalność dobroczynną, jako członek Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Millom niosła pomoc polskim rodzinom w kraju. W 1957 r. wstąpiła do organizacji charytatywnej Inner Wheel (skupiającej żony członków Rotary Club). Za pracę na rzecz powodzian w Polsce w 1997 r. uhonorowana została wraz z mężem nagrodą od władz angielskich.W 1991 r. po raz pierwszy odwiedziła Bydgoszcz, rodzinne miasto rodziny Majewiczów. W 2007 r. powróciła do kraju i zamieszkała w Bydgoszczy na stałe. Tutaj kontynuuje działalność charytatywną jako członkini klubu Rotary Bydgoszcz Brda. Czynnie angażuje się w aktywność społeczną, odwiedza szkoły, spotykając się z młodzieżą. W trakcie tych żywych lekcji historii opowiada o okresie deportacji, pobycie na Syberii i tułaczce po świecie. Utrwala pamięć tych tragicznych zsyłek, przekazuje prawdę historyczną młodemu pokoleniu, kształtując postawy umiłowania ojczyzny i patriotycznego wychowania. Jest autorką wspomnień pt. „Niewolnicy w raju”. W książce opisuje swoje życie. Od zesłania na Syberię, późniejszego uwolnienia dzięki amnestii, życiu w Uzbekistanie, Persji, Tanganice i ostatecznie Szkocji i Anglii. 2 czerwca 2011 roku została Matką Chrzestną Sztandaru 22. Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania.
Piotr Rydel jako student geografii UMK w lipcu 1982 r. wyjechał do Norwegii. Powrócił do Polski po 1990 r. Podczas emigracji w Norwegii zaangażował się w dokumentowanie historii Żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych. Pozyskane materiały m.in. Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Norwegii za okres od 23-05-1965 r. do 20-10-1968 przekazał do Oddziału IPN w Gdańsku. Na szczególne wyróżnienie zasługuje zaangażowanie w upamiętnianie Żołnierzy Wyklętych ziemi lubawskiej oraz popularyzację wiedzy o nich. (Jego wuj Józef Rydel był w oddziale Marcjana Sarnowskiego ps. „Cichy”.) Przez wiele lat zbierał i archiwizował informacje oraz wspomnienia żyjących jeszcze Żołnierzy Antykomunistycznego Podziemia. Nawiązał m.in. współpracę z Ewą Rzeszutko, co zaowocowało wydaniem książki „Partyzanci znad Welu, Brynicy i Drwęcy”.
Hanna Sowińska jest zaangażowania w popularyzację historii w mediach. Od 2004 roku wraz ze współpracownikami redaguje cotygodniowy dodatek historyczny "Album Bydgoski" (obecnie „Album Historyczny"). Dotychczas ukazało się już prawie 400 numerów albumu. Szczególnie oddana pielęgnowaniu pamięci o historii Bydgoszczy i bydgoszczan, krzewieniu wiedzy na ten temat czy odnajdywaniu nieznanej do tej pory prawdy. Zaangażowana jest w upamiętnianie ważnych i zasłużonych osób, m.in. Mariana Rejewskiego, Leszka Białego. (m.in. współautorka książki wyd. w 2005 r. pt.” Życie Enigmą pisane”), Józefa Szugyi Trajtlera (Jest współautorką książki pt. ”Józef Szugyi Trajtler. Węgier z urodzenia, bydgoszczanin z wyboru”).
Józef Pintera we wrześniu 1980 r. był członkiem Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” w Zakładach Chemicznych „Organika Zachem” w Bydgoszczy. W związku z prowadzoną działalnością opozycyjną w latach 1982-1988 był wielokrotnie zatrzymywany i przesłuchiwany przez Służbę Bezpieczeństwa. 5.11.1982 r. został powołany na ćwiczenia wojskowe rezerwistów do Wojskowego Obozu Specjalnego w Chełmnie n/Wisłą (9 Pomorski Pułk Pontonowy w Chełmnie - Jednostka Wojskowa Nr 1636). Zwolniony do rezerwy w dniu 16.02.1983 r. Przez wiele lat wojskowe obozy internowania, zorganizowane jesienią 1982 r. na terenie całego kraju starano się celowo wymazać z historii. Józef Pintera dokumentował i upowszechniał wiedzę o istnieniu wojskowego obozu internowania w Chełmnie. Jako prezes Stowarzyszenia Osób Internowanych "Chełminiacy 1982" przyczynił się do odsłonięcia w Chełmnie 11 listopada 2007 r. pomnika-obelisku upamiętniającego mieszkańców Chełmna pomagających internowanym na Kępie Panieńskiej.