Każdy, kto uważa, że jego prawa i wolności obywatelskie zostały naruszone może złożyć skargę lub uzyskać wyjaśnienie prawników z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich
Przedstawiciele Rzecznika Praw Obywatelskich przyjmując wnioski skarżących urzędy lub sądy obywateli bada, czy na skutek działania instytucji nie nastąpiło naruszenie prawa. W przypadku stwierdzenia takiego faktu występuje do właściwych instytucji o usunięcie naruszenia, następnie sprawdza realizację wydanych zaleceń. Rzecznik ma również kompetencje kierowania wniosków do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie niezgodności aktów prawnych z przepisami wyższego rzędu lub konstytucją.