- Od wielu lat obchody rocznicy spalenia zagłuszarki organizowane były przez Społeczny Komitet Obchodów Bydgoskiego Listopada 1956 roku. 60. rocznica odbędzie się z naszym udziałem ? zapowiedział podczas konferencji prasowej 16 listopada wojewoda Mikołaj Bogdanowicz.

60 lat temu w Bydgoszczy doszło do spontanicznego pochodu protestacyjnego przeciw komunistycznemu reżimowi w centrum miasta, którego finałem było spalenie zagłuszarki Wolnej Europy na Wzgórzu Dąbrowskiego. Bydgoszcz wpisała się tymi wydarzeniami w Polski Październik 56.

Główne obchody odbędą się w piątek, 18 listopada. Rozpocznie je złożenie kwiatów pod obeliskiem upamiętniającym spalenie zagłuszarki na Wzgórzu Dąbrowskiego. W Kujawsko-Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim obchody rozpoczną się o godz. 13. Otwarta zostanie wystawa zatytułowana ?Bydgoski Listopad 1956 roku. Bydgoszczanie przeciwko sowieckiemu symbolowi zniewolenia?. Wystawa ta wczoraj została zaprezentowana w holu głównym Sejmu RP w Warszawie.

Program obchodów przedstawiła naczelnik delegatury IPN w Bydgoszczy Edyta Cisewska. – Podczas uroczystości przedstawimy krótki fragment Polskiej Kroniki Filmowej o charakterze propagandowym. Kolejnym elementem będzie prelekcja Marka Szymaniaka pn. ?Powiew wolności na Wzgórzu Dąbrowskiego. Okoliczności spalenia zagłuszarki 18 listopada 1956 roku. Z perspektywy 60 lat?. Następnie zaprezentujemy książkę dr Marka Rzepy wydanej w oddziale gdańskim pt. ?Propaganda radiowa na Pomorzu i Kujawach. Rozgłośnia Polskiego Radia w Bydgoszczy w systemie indoktrynacji społeczeństwa w latach 45-56?. Na przykładzie regionalnej rozgłośni zostanie zaprezentowany mechanizm oddziaływania propagandowego na społeczeństwo ? poinformowała Edyta Cisewska.

Do kwestii rehabilitacji uczestników bydgoskiego zrywu sprzed 60 lat odniósł się Mieczysław Góra, prokurator Oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Delegatura w Bydgoszczy. – Są dwie oceny ? historyczna i prawna – dotyczące 18 listopada 1956 roku. Co do historycznej oceny nikt nie ma wątpliwości, że było to doniosłe wydarzenie dla miasta, jak i Polski. Brało w nim udział zgodnie z dokumentacją ok. 3 tysiące bydgoszczan. Zostali wytypowani ci, którzy byli przywódcami manifestacji ? 12 osób skazanych przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy na kary pozbawienia wolności. Siedmiu uczestników procesu złożyło wnioski o rehabilitację. Sąd nie stwierdził nieważności orzeczeń i orzekł, że były to działania chuligańskie. Jest więc kontrast – do dzisiejszego dnia osoby te są w świetle prawa chuliganami, w kontekście historycznym – bohaterami wydarzeń listopadowych. 10 października 2016 roku skierowaliśmy do Sądu Najwyższego – poprzez Sąd Okręgowy w Bydgoszczy – wniosek o wznowienie postępowania rehabilitacyjnego osób skazanych za wydarzenia listopadowe ? poinformował prokurator Mieczysław Góra.

Stefan Pastuszewski z Komitetu Obchodów Bydgoskiego Listopada 1956 roku stwierdził, że środowisko solidarnościowe zainteresowało się tą manifestacją już w 1980 roku. – Szukaliśmy korzeni walki niepodległościowej. Udało się w latach 1980-81. Dotarłem osobiście do wszystkich skazanych w procesie, sędziego i do bydgoskich adwokatów. Spisałem ich relacje z wyjątkiem prokuratora, który odmówił ich złożenia. Bydgoska palestra chciała uchronić oskarżonych przed wysokimi wyrokami, starając się przedstawić wydarzenia jako niezwiązane z polityką. W mojej ocenie jako historyka był to sprzeciw przeciwko władzy komunistycznej. Bydgoszcz znalazła się na kartach historii. Od 20 lat organizujemy rocznicowe obchody, aby przypomnieć o tym wydarzeniu. Obecnie żyje tylko 3 uczestników wydarzeń, którzy zostali skazani. Na Wzgórzu Dąbrowskiego, gdzie są fundamenty zagłuszarki odbędą się uroczystości. Cieszę się, że uczestnicy to IPN, Gimnazjum na Szwederowie i Rada Osiedla Szwederowa. Będzie to święto nie tylko lokalne, ale i dzięki wojewodzie ? krajowe ? dodał Stefan Pastuszewski.

W trakcie obchodów nastąpi wręczenie Medalu Zasłużony Dla Kultury Polskiej Młodzieżowej Orkiestrze Dętej przy Miejsko-Gminnym Ośrodku Kultury w Koronowie. Zespół zapewni również oprawę muzyczną uroczystości. Udział w obchodach 18 listopada zapowiedział doradca Prezydenta RP prof. Andrzej Zybertowicz.

20 listopada o godz. 10.00 w kościele pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy przy ul. Ugory odbędzie się Msza św., a po niej nastąpi przemarsz na skwer 18 Listopada 1956 r., gdzie 20 lat temu działacze Chrześcijańskiej Demokracji-Stronnictwa Pracy ufundowali okolicznościową tablicę.