Zamknij

Kraków - Śladami żydowskiego dziedzictwa

19:20, 18.05.2020 | Materiał partnera
Skomentuj

Kraków nazywany jest “miastem królów” z uwagi na jego królewskie korzenie i mnóstwo zabytków będących dziedzictwem czasów wielkich władców. Miasto jest niezwykle ważnym miejscem dla całego kraju i pod wieloma względami ukształtowało historię Polski oraz naszego ducha narodowego. Jednak Kraków od zawsze był  otwarte również na inne kultury, które ciepło przyjmował i czerpał od nich inspirację. Jedną z nich jest kultura Żydowska, która na dobre zadomowiła się w krakowskiej codzienności. Pierwsze wzmianki o działalności Żydów pochodzą już z XIII wieku.

Dzielnicą uważaną za kolebkę żydowskiego dziedzictwa w Krakowie jest oczywiście Kazimierz, założony jako odrębne miasto w XIV wieku. Jednak nie tylko tam możemy znaleźć ważne zabytki żydowskiej kultury, która zaznaczyła się w Krakowie podczas różnych okresów: zarówno podczas rozkwitu kulturalnego i religijnego, jak i przy okazji traumatycznych czasów wojny. Zobacz, których miejsc nie możesz przegapić wybierając się w podróż śladami żydowskiego dziedzictwa w Krakowie.

Plac Bohaterów Getta

Podczas II wojny światowej Plac Bohaterów Getta był miejscem, skąd deportowano grupy Żydów do obozów koncentracyjnych w  Auschwitz-Birkenau lub w Płaszowie. Dziś stanowi on jedną z najważniejszych pamiątek po żydowskiej społeczności prześladowanej przez wojnę. Miejsce to jest przede wszystkim upamiętnienie ofiar Holokaustu, który kosztował życie miliony niewinnych osób. Na placu można zobaczyć instalację inspirowaną rzeczami osobistymi i wyposażeniem mieszkań więźniów getta. Wystawa składa się z kilkudziesięciu dużych żelaznych krzeseł ustawiony w symetrycznej odległości. Dodatkowo, na rogu placu znajduje się słynna Apteka Pod Orłem, która stanowi muzeum poświęcone jedynemu Polakowi żyjącemu w żydowskim getcie, Tadeuszowi Pankiewiczowi. W czasie II wojny światowej prowadził on aptekę dostarczając Żydom leki (często za darmo). Dla wielu mieszkańców getta miejsce to stanowiło jedyne połączenie ze światem zewnętrznym podtrzymując ich tym samym na duchu.

Fabryka Oskara Schindlera

Fabryka Emalii Oskara Schindlera przy ul. Lipowej 4 to niezwykłe muzeum poświęcone życiu i bohaterskim czynom wielkiego człowieka - Oskara Schindlera. Podczas II wojny Światowej poświęcił się on ratowaniu Żydów. W swojej fabryce szkła i wyrobów emaliowanych w Krakowie, Schindler zatrudniał Żydów z pobliskiego getta i tym samym chronił ich od deportacji do obozów koncentracyjnych. Jego działania stały się powszechnie znane dzięki filmowi Stevena Spielberga pt. „Lista Schindlera” z 1993 r. , w którym opowiada poruszającą historię Oskara i jego pracowników. Muzeum Schindlera, będące jedną z największych krakowskich atrakcji, w ciekawy sposób ukazuje tę niesamowitą historię heroizmu w ciężkich czasach wojny. Interaktywne wystawy muzealne pozwalają zwiedzającym na przeniesienie się w czasie do okresu żydowskiego getta. Bogata kolekcja zawiera oryginalne  fotografie, nagrania video, artefakty i dokumenty z czasów wojennego Krakowa. Warto wybrać się tam z przewodnikiem, który skrupulatnie zaznajomi Cię z fascynującą historię tego miejsca. O dostępności wycieczek przeczytasz więcej na stronie: https://pl.krakowdirect.com/wycieczka-muzeum-schindlera/.

Mury dawnego Getta

Getto żydowskie w Krakowie powstało w  marcu, 1941 r. Obecnie w mieście zachowały się tylko dwa niewielkie segmenty oryginalnego muru getta. Niemniej jednak, stanowią one ważną pamiątkę po okrutnych czasach wojennych i prześladowaniach żydowskiej społeczności. Pierwszy z nich zlokalizowany jest przy ulicy Lwowskiej. Zawieszona jest na nim tabliczka z napisem: „Tu żyli, cierpieli i umierali z powodu niemieckich tortur. Stąd rozpoczęli swoją ostatnią podróż do obozów śmierci” (po  polsku i hebrajsku). Kolejny fragment muru, znacznie dłuższy, leży w pobliżu Cmentarza Starego w dzielnicy Podgórze. Mury getta oryginalnie otaczały obszar o powierzchni 20 hektarów, w obrębie których  mieszkał ogromna liczba osób, często w bardzo niesprzyjających warunkach. Na początku w getcie znajdowało się  jedynie ok 3 000 Żydów, ale wkrótce było ich już ponad 20 000, podczas gdy otoczony murem obszar wcale się nie powiększał.

Po likwidacji getta w 1943 r. Niemcy zabili większość mieszkających w nim Żydów, a resztę wysłali do obozów koncentracyjnych. Zaledwie ok. 1000 osób z całej społeczności żydowskiej (ok. 70 000) przeżyło wojnę w Krakowie.

Synagogi żydowskie w Krakowie

Stara Synagoga

Jest to najstarsza świątynia żydowska w Krakowie oraz jeden z najcenniejszych zabytków dziedzictwa żydowskiego w Europie. Zlokalizowana jest na końcu głównej i najpopularniejszej ulicy w dzielnicy - ulicy Szerokiej. Obecnie jest to oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, w którym można poznać fascynująca historię społeczności żydowskiej w Krakowie. Co roku, przed synagogą ma miejsce finał słynnego Festiwalu Kultury Żydowskiej - najważniejszego wydarzenia na krakowskim Kazimierzu.

Synagoga Wysoka

Została zbudowana w latach 1556–1563 i jak sama nazwa wskazuje, jest najwyższą synagogą w Krakowie. Jest to także jedyna synagoga w Polsce, która znajduje się na piętrze kamiennicy. Swoją wysokość zawdzięcza sali modlitw znajdującej się na piętrze. Na parterze znajdują się natomiast sklepy z książkami i pamiątkami. Obecnie zwiedzający mogą obejrzeć w środku wystawę fotograficzną poświęconą losowi społeczności żydowskiej w Krakowie. Świątynia jest także miejscem licznych koncertów oraz spotkań promocyjnych różnych artystów.

Synagoga Izaaka

Izaaka Jakubowicz był zamożnym żydowskim kupcem i bankierem za czasów panowania króla Władysława IV. Ufundował on budowę świątyni, która uważana jest dziś za jedną z najpiękniejszych synagog w Polsce.  Została zbudowana w połowie XVII wieku, a podczas II wojny światowej uległa poważnemu zniszczeniu, wraz ze swoim cennym wyposażeniem. W Synagodze Izaaka miało miejsce słynne historyczne wydarzenie, kiedy to dyżurujący tam żydowski urzędnik, Maksymilian Redlich, został zamordowany przez nazistowskich oficerów, którzy zastrzelili go przed wejściem do świątyni po tym, jak odmówił spalenia zwojów Tory. Dziś w synagodze można obejrzeć niezwykłą wystawę fotograficzną pt. „Pamięci polskich Żydów”.

Synagoga Kupa

Prawdopodobnie najlepiej rozpoznawalna synagoga w mieście, z uwagi na jej dość niekonwencjonalną nazwę. Jednak nie wiele osób zdaje sobie sprawę, że synagoga ta ma tak naprawdę jeszcze dwie (nie)oficjalne nazwy. Jedną z nich jest „szpital”, ponieważ przez wieki przylegała do byłego oddziału szpitalnego. Był to także kościół dla najuboższych członków społeczności żydowskiej i ludzie zaczęli nazywać go kościołem biednych. Obecnie Synagoga Kupa stanowi centrum cyklów spotkań, koncertów, wykładów i  warsztatów, podczas których można zaznajomić się z kulturą żydowską.

Stara Synagoga

Świątynia  pochodzi z XV wieku, co czyni ją najstarszą synagogą w mieście. Do 1939 r. Stara Synagoga stanowiła serce żydowskiego życia religijnego, politycznego i społecznego w Krakowie. To bardzo interesujący przykład architektury żydowskiej w mieszanym stylu gotyckim i renesansowym. Niestety, po II wojnie światowej była przez lata zaniedbywana. Obecnie Stara Synagoga stanowi filię Muzeum Historycznego Krakowa, będącą miejscem, w którym można poznać fascynującą historię krakowskich  Żydów.

Synagoga Tempel

To niezwykle piękna świątynia o imponującym wnętrzu. Jedną z jej najbardziej  charakterystycznych cech są malownicze witraże, których znajdziemy tam aż 43.  W Synagodze Tempel rozpoczyna się co roku słynny Festiwal Kultury Żydowskiej, który jest największym tego typu festiwalem w Europie. Podczas tego święta, świątynia  zamienia się w kulturalne centrum, w którym mają miejsce liczne koncerty i uroczystości. Jest to także jedna z trzech wciąż aktywnych synagog w mieście, w której regularnie odbywają się tradycyjne obrządki.

Synagoga Remuh

Świątynia jest drugim najstarszym miejscem modlitwy dla Żydów w Krakowie, które nadal jest aktywne. Synagoga Remuh to przykład przepięknej architektury sakralnej i sztuki Żydowskiej, która zachowała się przez ponad 300 lat. Najważniejszym obiektem leżącym na terenie synagogi Remuh jest imponujący żydowski cmentarz. Oprócz tego, że jest bezcennym i unikalnym przykładem żydowskiej architektury i symbolem  żywego tradycyjnego obrządku, jest to także niezwykle malownicze miejsce otoczone naturą.

Zwiedzanie żydowskich zabytków

Żeby jak najlepiej zapoznać się z dziedzictwem żydowskim w Krakowie, warto wybrać się na pieszą wycieczkę z przewodnikiem, który oprowadzi Cię po słynnych miejscach i opowie ich historię. Opcją godną rozważenia są także wycieczki prywatnym transportem (https://pl.krakowdirect.com/), które zapewniają przewodnika na wyłączność i komfortowe warunki jazdy. Jeżeli masz więcej czasu i nie zależy Ci na wygodzie, możesz po prostu zabrać ze sobą mapę i wyruszyć na zwiedzanie na własną rękę

Bez względu na to, jaki sposób odkrywania miasta wybierzesz, jedno jest pewne - czeka Cię niezapomniana podróż przez fascynująca historię dziedzictwa żydowskiego.

()
facebookFacebook
twitterTwitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarz (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz